HET BEGIN VAN JE BOEKHOUDING

Als het bedrijf wordt opgericht, moet er een openingsbalans worden opgemaakt. Dat is een overzicht van de zogenoemde beginposten, de bezittingen en schulden waarmee het bedrijf begint en waarmee de eerste balans dus wordt geopend.

De hoofdbegrippen:

De linkerzijde is:

  • de debetzijde
  • de kant van de bezittingen
  • wordt aangeduid met de activa

De rechterzijde is:

  • de creditzijde
  • de kant van de schulden
  • wordt aangeduid met de passiva

Voorbeeld 1       Eenvoudige openingsbalans

Activa                                           Passiva


Kas     € 45.000                             Bank           € 45.000


Totaal € 45.000                                                € 45.000

Toelichting: De post kas (linkerzijde) toont het geld dat beschikbaar is en door een banklening is verkregen. De post bank (rechterzijde) wijst die banklening, nu als schuld, van €45.000 aan.

Voorbeeld 2       Balans nadat er is geïnvesteerd

Activa                                                Passiva


Vaste activa € 14.000                        Bank         € 45.000

Kas              € 31.000


Totaal               € 45.000                                       € 45.000

Toelichting: De ondernemer heeft machines gekocht voor €14.000. Met dat bedrag vermindert de post kas zodat daar nu nog C3 1.000 overblijft. De banklening blijft €45.000. Daarop is immers nog niets afgelost.

Voorbeeld 3       Balans nadat er is geïnvesteerd en er tevens op rekening is gekocht

Activa                                                 Passiva


Vaste activa   € 14.000                       Bank              € 45.000

Grondstoffen  € 10.000                      Crediteuren    € 10.000

Kas                € 31.000


Totaal            € 55.000                                              € 55.000

Toelichting: Er is €14.000 geïnvesteerd in machines en nu zijn er — op rekening — ook grondstoffen ingekocht (en dus nog niet betaald). Dit doet het balanstotaal stijgen: aan de linkerzijde met € 10.000 ; de waarde van de grondstoffen (nu dus in eigendom), en aan de rechterzijde de post van € 10.000 crediteuren (de schuld aan de leverancier van de grondstoffen).

Voorbeeld 4      Balans nadat er nu ook is verkocht op rekening

Activa                                                 Passiva


Vaste activa      € 14.000                     Bank             € 45.000

Grondstoffen     €  8.000                     Crediteuren  € 10.000

Debiteuren         €  2.000

Kas                   € 31.000


Totaal              € 55.000                                           € 55.000

Toelichting:  Kort na de opening zijn de machines (gemakshalve) nog steeds gewaardeerd op € 14.000. Een deel van de grondstoffen is gebruikt voor de productie van te verkopen goederen. Deze goederen zijn (op rekening) verkocht voor € 2.000. Die post vindt men terug onder debiteuren. De grondstoffen zijn nog steeds niet betaald (crediteuren € io.000) en de banklening staat nog ten volle uit (bank €45.000).

Uiteraard zal ook deze eenvoudige balans er in de praktijk anders, maar niet ingewikkelder uitzien. Want aan de linkerzijde (debetzijde) komen er posten bij als:

  • Gereed product (de waarde van de geproduceerde goederen; de post grondstoffen daalt dan, tenzij er nieuwe grondstoffen worden bijgekocht)
  • Bank (het tegoed bij de bank)
  • Gebouwen (indien er onroerend goed wordt gekocht)

Aan de rechterzijde (creditzijde) zou de post aandelenkapitaal nog kunnen verschijnen, bijvoorbeeld indien er sprake is van de oprichting van een bv.

TIP Dit voorbeeld van de openingsbalans toont niet alleen hoe zo’n openingsbalans opgebouwd wordt, maar toont ook dat de grondbeginselen van boekhouding beslist niet zo gecompliceerd zijn als de meeste (startende) ondernemers denken. Het zijn tevens begrippen die je als ondernemer nooit meer vergeet en waardoor je het boekhouden voorgoed beter begrijpt en op redelijk niveau overleg kunt voeren met administrateur en bank.