VERSCHILLENDE ONDERNEMINGSVORMEN

ALLEEN STARTEN

Ben je de enige eigenaar van je onderneming, dan kom je voor de vraag te staan welke juridische structuur is geschikt voor mij: een eenmanszaak of een BV. Het antwoord daarop is afhankelijk van een aantal factoren. Sommige ondernemers prefereren de BV omdat zij menen dat deze rechtsvorm meer vertrouwen biedt aan mogelijke opdrachtgevers.

Als je zelfstandigheid niet ter discussie staat, resten er nog twee acties voordat je jouw bedrijf kunt laten inschrijven in het handelsregister. Het gaat om de keuze van de: 1. rechtsvorm; 2. handelsnaam.


TIP!    In de praktijk blijkt echter dat eenmanszaken niet slechter scoren omdat opdrachtgevers meer belang hechten aan onder meer kwaliteit, serviceniveau, vakmanschap en continuïteit dan aan imago en status.

De grootste verschillen tussen een eenmanszaak en een BV liggen op het gebied van de aansprakelijkheid en de belasting.

Ook een belangrijk onderscheid is dat voor de oprichting van een eenmanszaak geen formele handelingen zijn voorgeschreven. Bij een BV ligt dat complexer.

De oprichting van een BV kan alleen bij notariële akte. Het ministerie van Justitie moet een verklaring van geen bezwaar verlenen. Daarbij wordt onder meer bekeken of u als oprichter en toekomstige bestuurder in de laatste acht jaar niet betrokken bent geweest bij vermogensdelicten of faillissementen.

Aansprakelijkheid Eenmanszaak

Als eigenaar van een eenmanszaak ben je aansprakelijk voor alle handelingen en vermogensaangelegenheden. Crediteuren van je onderneming kunnen de schulden verhalen op jouw privévermogen en, andersom, kunnen privéschuldeisers dat op de bezittingen van de onderneming. Er is geen sprake van afgescheiden vermogens. In het ergste geval houdt dat in dat als de zaak failliet gaat, dit ook het faillissement van de eigenaar als privépersoon kan betekenen.


TIP!    Als je getrouwd bent, kunnen ook de bezittingen van je echtgenoot onder het vermogen vallen. Dat is het geval wanneer je in gemeenschap van goederen bent getrouwd. Je kunt dat tijdens het huwelijk alsnog omzetten in huwelijkse voorwaarden. Daarvoor kun je bij de rechtbank terecht. Je bereikt daarmee dat de bezittingen van je echtgenoot niet meer opgeëist kunnen worden door een crediteur. Ook wanneer je samenwoont met een levenspartner met wie je niet getrouwd bent, is het mogelijk om partnervoorwaarden vast te leggen. In dat geval zijn de bezittingen van de partner veiliggesteld ten opzichte van de toekomstige schuldeisers.

De meest voor de hand liggende rechtsvorm om een onderneming te starten is een eenmanszaak. Een BV is eigenlijk alleen zinvol als je meteen begint met het maken van een hoge winst, of als je voor je bedrijf veel geld moet investeren in bijvoorbeeld machines of voorraden. Een andere praktische overweging is dat latere omzetting van een eenmanszaak in een BV eenvoudiger is dan andersom.

Aansprakelijkheid Besloten Vennootschap

Wanneer je met je bedrijf in de BV-vorm start, wordt je directeur-aandeelhouder. Jouw aansprakelijkheid is dan in beginsel beperkt tot het bedrag waarmee je in de vennootschap deelneemt. De BV is als rechtspersoon een zelfstandig drager van rechten en plichten. Dit betekent dat je, evenmin als alle andere betrokken personen zoals commissarissen, niet met het privévermogen aansprakelijk bent voor de schulden van de vennootschap. ‘In beginsel’, omdat er van deze beperkte aansprakelijkheid in het verleden misbruik werd gemaakt. De wetgever heeft dat willen inperken in de vorm van anti-misbruikwetten. Deze houden in dat de directeur(en) en degenen die het beleid van de vennootschap bepalen onder omstandigheden wel privé aansprakelijk gesteld kunnen worden. Bijvoorbeeld wanneer de bestuurder voor de onderneming te zware contractuele verplichtingen is aangegaan of wanneer hij bij het aangaan van die verplichtingen wist of kon voorzien dat de vennootschap niet aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen. Ook wanneer de BV failliet gaat door onbehoorlijk bestuur, kan sprake zijn van persoonlijke aansprakelijkheid.

In de praktijk komt het voor dat een geldschieter of een andere crediteur alleen bereid is een overeenkomst aan te gaan, als de ondernemer/aandeelhouder bereid is persoonlijk garant te staan voor de nakoming. In dat geval valt ook het privévermogen onder de aansprakelijkheid van de onderneming (en als de aandeelhouder in gemeenschap van goederen gehuwd is ook het privévermogen van de echtgenoot). Verder is er sprake van privéaansprakelijkheid voor handelingen in de oprichtingsfase van de BV. Deze eindigt op het moment dat de opgerichte BV de handelingen bekrachtigt. Voorwaarde is dan wel dat de BV is ingeschreven in het handelsregister.

Belastingen voor een Eenmanszaak

Bij een eenmanszaak moet de ondernemer inkomstenbelasting (IB) afdragen. Het top-tarief is 52% (de premies voor de volksverzekeringen zijn verwerkt in de twee laagste tarieven). Daar staat tegenover dat de eigenaar een extra fiscale faciliteit geniet: de ‘zelfstandigenaftrek’. Als de ondernemer op jaarbasis meer dan 1.225 uren besteedt binnen de eenmanszaak, dan mag hij zelfstandigenaftrek in mindering brengen op de winst. Voor de starter geldt dat hij de eerste drie jaar na de start extra startersaftrek in mindering mag brengen. Hierdoor wordt de belastbare winst lager. Ook geldt voor ondernemers die aan het urencriterium voldoen de MKB-vrijstelling. Deze bedraagt 10% van de winst nadat deze is verminderd met de ondernemersaftrek.

Als argument om een onderneming in de BV-vorm te starten, wordt wel genoemd dat de directeur-aandeelhouder als werknemer wordt beschouwd. Daardoor zou hij in aanmerking komen voor uitkeringen op grond van werknemersverzekeringen. In de praktijk is dit zelden het geval voor startende ondernemers. Bij hen is geen sprake van ‘ondergeschiktheid’ omdat zij zelf over het algemeen, eventueel met de echtgenoten, 50% of meer van de stemmen op de aandeelhoudersvergadering kunnen uitbrengen. Dan is geen sprake van ondergeschiktheid en valt de directeur-grootaandeelhouder niet onder de werknemersverzekeringen. Dit betekent dat hij ook in die situatie het arbeidsongeschiktheidsrisico zelf moet verzekeren.

Belastingen voor een BV

Een BV betaalt vennootschapsbelasting over de behaalde winst. Het tarief is 20% over de eerste 200.000,- en 25 % over de rest. Over het salaris van de DGA (Directeur Groot Aandeelhouder) van de BV wordt daarnaast inkomstenbelasting ingehouden (maximaal 52%). Als de overgebleven winst hierna privé wordt uitgekeerd, dan moet hierover nog eens dividendbelasting worden betaald. De dividendbelasting is momenteel 15%.

Een BV heeft daarbij wel een iets lager belastingtarief (van 20-25%) dan een eenmanszaak, maar daar staat een hogere kostenstructuur tegenover. Denk hierbij aan het laten vaststellen van jaarrekeningen door de accountant, het deponeren van de jaarstukken en de verplichte salarisadministratie.

In het algemeen kan gesteld warden dat een BV fiscaal aantrekkelijk wordt bij relatief hoge winsten. Als vuistregel wordt wel eens gehanteerd dat de omzet minimaal 100.000,- moet bedragen en het inkomen voor de directeur/aandeelhouder circa 44.000,- bruto per jaar.

SAMENWERKINGSVORMEN

Alleen is maar alleen. Er zijn momenten dat de vraag kan rijzen of het niet verstandig zou zijn te gaan samenwerken met een zakelijke partner. Denk daarbij aan het delen (en dus gezamenlijk betalen) van bedrijfsruimte, energie, apparatuur en abonnementen. In veel gevallen kan dat leiden tot kostenbesparing. Of het ‘in huis halen’ van een specialisme dat anders duur moet worden ingekocht. Ook biedt samenwerking meer continuïteit aan het bedrijf. Deze pagina behandelt de verschillende samenwerkingsvormen waarbij DEC Nederland kan adviseren bij de opzet of de voortgang. Dit zijn de eenmanszaak, de BV en de VOF.

Vennootschap Onder Firma

De vennootschap onder firma (VOF) is een samenwerkingsvorm waarin je samen met één of meer partners een bedrijf voert. Jij en je partners zijn dan de vennoten of firmanten. Kenmerkend is dat iedere vennoot iets inbrengt in het bedrijf: geld, goederen, arbeidskracht en/of goodwill.

De VOF handelt onder een eigen bedrijfsnaam. Alle rekeningen komen op naam van de VOF te staan. De VOF moet een eigen BTW-nummer aanvragen.

In het vennootschapscontract kunnen onder meer de volgende zaken geregeld worden:

  • Is de overeenkomst aangegaan voor een bepaalde periode of voor onbepaalde duur (wordt een bepaalde periode overeengekomen, dan is tussentijds uitstappen moeilijker dan wanneer sprake is van onbepaalde duur);
  • De inbreng van de vennoten (zoals kapitaal, roerende en onroerende zaken, goodwill en arbeid);
  • De verdeling van winsten en verliezen;
  • De verdeling van bevoegdheden (mogen alle vennoten overeenkomsten aangaan die de VOF binden, of gelden voor sommige vennoten beperkingen?);
  • Afspraken over voortzetting van de onderneming na overlijden, langdurige ziekte, arbeidsongeschiktheid, ondercuratelestelling of faillissement van een vennoot;
  • Afspraken over uittreding van een vennoot (uittredingssom, anti-concurrentiebeding etc.);
  • Afspraken over de beëindiging van de vof (verdeling van baten en lasten);
  • Afspraken over weduwen- en wezenvoorzieningen ten laste van de vennootschap (ook van belang voor de continuïteit van de onderneming).

De Kamer van Koophandel heeft een modelcontract ontworpen dat je gratis kunt downloaden (www.kvk.nl/vofcontract).

Aansprakelijkheid VOF

De VOF is geen rechtspersoon. De vennoten zijn voor de schulden van de VOF ook hoofdelijk aansprakelijk met hun privévermogen. Andersom is wel sprake van een afgescheiden vermogen: het door de vennoten ingebrachte vermogen in de VOF is afgescheiden van hun privévermogen en mag alleen voor de uitoefening van de onderneming gebruikt worden. Dat betekent dat alleen crediteuren van de VOF hun schuld kunnen verhalen op het zakelijk vermogen. Een privéschuldeiser van een vennoot is daartoe niet gerechtigd. Met andere woorden: wanneer de VOF failliet gaat, gaan ook de vennoten failliet. Wanneer echter een vennoot privé failliet gaat, betekent dat niet per definitie het faillissement van de VOF.

Vennoten die trouwen of een partnerschap aangaan, kunnen de aansprakelijkheid van hun partner in privé enigszins beperken door huwelijkse of partnervoorwaarden op te stellen.

Belastingen VOF

De inkomstenbelasting kijkt niet naar de VOF als geheel, maar slaat iedere vennoot afzonderlijk aan voor zijn deel van de winst. Elke individuele vennoot is voor de inkomstenbelasting dus een zelfstandig ondernemer. Wanneer de vennoot voldoet aan het urencriterium, (1.225 uren besteden aan de onderneming) maakt hij aanspraak op dezelfde belastingfaciliteiten als de eigenaar van een eenmanszaak, zoals zelfstandigenaftrek, startersaftrek, investeringsaftrek en fiscale oudedagsreserve.

Een vennoot is zelfstandig ondernemer en dus geen werknemer. Hij kan daardoor geen aanspraak maken op werknemersverzekeringen en moet zijn risico’s, net als de eigenaar van een eenmanszaak, zelf verzekeren.

Besloten Vennootschap

Je kunt als ondernemer ook samen met anderen een besloten vennootschap (BV) oprichten. De BV is een rechtspersoon en dat betekent onder meer dat er een scheiding bestaat tussen het zakelijk vermogen van de BV en het privévermogen van de aandeelhouders. Schuldeisers kunnen in beginsel alleen verhaal halen op de bezittingen van de onderneming. Aan de privébezittingen kunnen zij niet komen. Maar op die regel bestaan belangrijke uitzonderingen. In sommige gevallen kan een directeur wel persoonlijk aansprakelijk gesteld worden, bijvoorbeeld wanneer hij ongeoorloofde handelingen heeft gepleegd.

Vaak valt de beperkte aansprakelijkheid van de aandeelhouders ook weg doordat banken en andere financiers de directeuren privé laten meetekenen voor leningen die aan de BV worden verstrekt.

De taak- en machtsverhouding tussen de partners, ofwel aandeelhouders, in de BV wordt vastgelegd in de oprichtingsakte. Een notariële akte is verplicht. Onderdeel daarvan vormen de statuten.

In de statuten worden opgenomen:

  • De naam van de vennootschap;
  • Het doel (doorgaans het voeren van een bedrijf met een ruime omschrijving van de terreinen waarop het bedrijf actief is);
  • De hoeveelheid en de waarde van de aandelen; het maximumbedrag waarvoor aandelen uitgegeven kunnen worden;
  • Een ‘blokkeringsregeling’ voor de verkoop van aandelen. Deze staan op naam, worden in een aandelenregister geregistreerd en moeten eerst aangeboden worden aan de overige aandeelhouder(s);
  • De bevoegdheden en verplichtingen van de oprichters.

Voordat de BV in het handelsregister kan worden ingeschreven, moet van het ministerie een verklaring van geen bezwaar zijn ontvangen. Het ministerie kijkt of de oprichters (en eventuele toekomstige bestuurders) de laatste acht jaar niet betrokken zijn geweest bij vermogensdelicten of faillissementen.

Voordat aan alle eisen voor de oprichting van een BV is voldaan, kunnen de ondernemers al gezamenlijk hun bedrijf starten. Er is dan sprake van een ‘besloten vennootschap in oprichting’. In dat stadium zijn de ondernemers die namens de BV i.o. naar buiten treden voor hun daden hoofdelijk aansprakelijk, ook met hun privévermogen. Zodra de oprichting van de BV een feit is en de BV de overeenkomsten bekrachtigt, eindigt de hoofdelijke aansprakelijkheid.

TIP!    Bij een VOF betaal je minder belasting zodra je winst onder de Є 100.000 blijft. Vaak blijkt een VOF binnen een huwelijk of een geregistreerd partnerschap praktischer omdat er al sprake is van vertrouwensband die is vastgelegd op papier. De keuze voor een BV of VOF bepaal je op het gebied van winst en op basis van risico.  Vaak lijkt een BV beter omdat je dan niet met je gehele privévermogen aansprakelijk bent. De risico’s en voordelen per ondernemersvorm zijn afhankelijk van de branche waarin je werkzaam bent.

RECHTSVORMEN EN RECHTSPERSONEN

De termen ‘rechtsvorm’ en ‘rechtspersoon’ worden wel eens door elkaar gehaald. De vorm waarin je met een partner wilt samenwerken, wordt de rechtsvorm van de onderneming genoemd. Of dat nu een maatschap, een vennootschap onder firma (VOF), een commanditaire vennootschap (CV), een besloten vennootschap (BV) of naamloze vennootschap (NV) is.

Een rechtsvorm is niet altijd een ‘rechtspersoon’. Meestal niet zelfs, want alleen een NV en een BV zijn rechtspersonen die wettelijk zelfstandig ‘tot handelen bevoegd’ zijn. De aansprakelijkheid van dat handelen ligt dan bij de rechtspersoon (het bedrijf) en niet bij de ‘natuurlijke persoon’ die namens de rechtspersoon handelt. Meestal is dat de eigenaar. Deze juridische constructie zorgt ervoor dat er een scheiding is tussen het privévermogen en het zakelijk vermogen. Wanneer een rechtspersoon failliet gaat, betekent dat dus niet automatisch het faillissement van de eigenaar.

De andere rechtsvormen, zoals de maatschap, de vof en de CV zijn geen rechtspersonen, maar eigenlijk een verzameling van natuurlijke personen, die ook privé aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de zakelijke transacties van de onderneming.

BTW KLEINE ONDERNEMERS

De BTW beschouwt de Eenmanszaak, BV of VOF als geheel als ondernemer. De onderneming in welke vorm dan ook doet dus BTW-aangifte over het totaal van de omzet. Dat kan nadelig zijn voor de kleine-ondernemersregeling. Die regeling houdt onder meer in dat je geen BTW hoeft af te dragen wanneer de aangifte, na aftrek van de voorbelasting, in een jaar op € 1.345,- of minder uitkomt.

DEC Nederland adviseert je graag. Neem contact op voor een GRATIS vrijblijvend gesprek. Maak een afspraak of vraag een vrijblijvende offerte aan.

 [maxbutton id=”10″]

[maxbutton id=”9″]